ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ମର୍ଫ୍ ହୋଇଥିବା ଭିଡିଓ ଭାଇରାଲ: ହାଇଦ୍ରାବାଦରେ ମେଟା ଇଣ୍ଡିଆ ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ନାମରେ FIR ରୁଜୁ

ହାଇଦ୍ରାବାଦ: ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କର କିଛି ଆପତ୍ତିଜନକ ତଥା ମର୍ଫ୍ (ଏଡିଟ୍ ବା ବିକୃତ) କରାଯାଇଥିବା ଭିଡିଓ ଏବଂ ଫଟୋ ଭାଇରାଲ ହେବା ଘଟଣା ଏବେ ଏକ ବଡ଼ ବିବାଦର ରୂପ ନେଇଛି। ଏହି ଘଟଣାରେ ତେଲେଙ୍ଗାନା ବିଜେପି (BJP) ନେତା ଏବଂ ସମର୍ଥକଙ୍କ ଅଭିଯୋଗକୁ ଭିତ୍ତି କରି ହାଇଦ୍ରାବାଦ ସାଇବର କ୍ରାଇମ ପୋଲିସ ଏକାଧିକ ଫେସବୁକ୍ (Facebook) ଓ ଇନଷ୍ଟାଗ୍ରାମ (Instagram) ଆକାଉଣ୍ଟ ପରିଚାଳକଙ୍କ ସମେତ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ କମ୍ପାନୀ ‘ମେଟା’ (Meta) ର ଭାରତ ମୁଖ୍ୟ (Meta India Head) ଙ୍କ ନାମରେ ମାମଲା ରୁଜୁ କରିଛି। ନିକଟରେ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ନିଟ୍ (NEET) ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ଲିକ୍ ବିବାଦକୁ ନେଇ କକରୋଚ ଜନତା ପାର୍ଟି (CJP) ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଛାତ୍ର ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ଏହିସବୁ ଆପତ୍ତିଜନକ ପୋଷ୍ଟଗୁଡ଼ିକ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଥିଲା ବୋଲି ପୋଲିସ ସୂତ୍ରରୁ ପ୍ରକାଶ।

ଅଭିଯୋଗରେ କ’ଣ ରହିଛି?

ଗତ ଜୁଲାଇ ୨୯ ତାରିଖ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ତେଲେଙ୍ଗାନା ବିଜେପିର ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ କୋର୍ କମିଟି ସଦସ୍ୟ ୩୨ ବର୍ଷୀୟ ଟି. ସାଇକିରଣ ଗୌଡ ଏହି ବିଷୟରେ ପ୍ରଥମେ ସାଇବର କ୍ରାଇମ ପୋଲିସରେ ଲିଖିତ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ଅନୁଯାୟୀ, ଜୁଲାଇ ୨୯ ତାରିଖ ଦିନ ପ୍ରାୟ ୨ଟା ସମୟରେ ସେ ଇନଷ୍ଟାଗ୍ରାମ ଏବଂ ଫେସବୁକ୍ ସ୍କ୍ରୋଲ କରୁଥିବା ବେଳେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅପମାନଜନକ ଏବଂ ବିକୃତ ରୂପରେ ଦର୍ଶାଉଥିବା କିଛି ରିଲ୍ସ (Reels) ଏବଂ ପୋଷ୍ଟ ତାଙ୍କ ନଜରକୁ ଆସିଥିଲା।

ସେ ତାଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ପତ୍ରରେ ୨୦ଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଫେସବୁକ୍ ଏବଂ ଇନଷ୍ଟାଗ୍ରାମ ଲିଙ୍କ୍ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଯୁକ୍ତି ଥିଲା ଯେ, ଏଭଳି ପୋଷ୍ଟଗୁଡ଼ିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟମୂଳକ ଭାବେ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଘୃଣା ଏବଂ ବିଭ୍ରାନ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ କରାଯାଇଛି। କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ଦେଶର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଭାବମୂର୍ତ୍ତି କ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ କରିବା ସହିତ ଏହା ଦେଶର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ, ଅଖଣ୍ଡତା ଏବଂ ଶାନ୍ତି ଶୃଙ୍ଖଳା ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ ବୋଲି ସେ ଦର୍ଶାଇଥିଲେ।

ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଏସ. ଅରବିନ୍ଦ ରେଡ୍ଡୀ ନାମକ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ବ୍ୟବସାୟୀ ତଥା ବିଜେପି ସମର୍ଥକ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଧରଣର ଏକ ଅଭିଯୋଗ ଆଣିଥିଲେ। ସେ ଦର୍ଶାଇଥିଲେ ଯେ, ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ କେବଳ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନୁହଁନ୍ତି, ବରଂ ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏବଂ ପୂର୍ବତନ କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଡିଜିଟାଲ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ମର୍ଫ୍ କରାଯାଇଥିବା ଅଶ୍ଳୀଳ ଏବଂ ଆପତ୍ତିଜନକ ଫଟୋ ଓ ଭିଡିଓ ଘୁରି ବୁଲୁଛି।

ମେଟା ଇଣ୍ଡିଆ ମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ କାହିଁକି କରାଗଲା ଅଭିଯୁକ୍ତ?

ଉଭୟ ଅଭିଯୋଗକାରୀ ସେମାନଙ୍କ ଏତଲାରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ, କେବଳ ଏହି ପୋଷ୍ଟଗୁଡ଼ିକୁ ତିଆରି କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ନୁହଁନ୍ତି, ବରଂ ଏହାକୁ ନିଜ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ପ୍ରସାରିତ ହେବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥିବା ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ କମ୍ପାନୀ ବିରୋଧରେ ମଧ୍ୟ କଡ଼ା କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବା ଦରକାର। ଏଭଳି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଏବଂ ଆପତ୍ତିଜନକ କଣ୍ଟେଣ୍ଟକୁ ରୋକିବାରେ ମେଟା (Meta) ବିଫଳ ହୋଇଥିବାରୁ, କମ୍ପାନୀର ଭାରତୀୟ ମୁଖ୍ୟ ଅରୁଣ ଶ୍ରୀନିବାସ (Arun Srinivas) ଙ୍କୁ ଏହି ମାମଲାରେ ସହ-ଅଭିଯୁକ୍ତ (Co-accused) ଭାବରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି।

ପୋଲିସର ପଦକ୍ଷେପ ଏବଂ ତଦନ୍ତ

ଏହି ଅଭିଯୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ଭିତ୍ତି କରି ହାଇଦ୍ରାବାଦ ସାଇବର କ୍ରାଇମ ଷ୍ଟେସନର ଏଏସଆଇ କେ. ହରିରାମ ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟ ସଂହିତା (BNS) ର ଧାରା ୩୫୩(୨), ୩୩୬(୪) ଏବଂ ଆଇଟି ଆକ୍ଟ (IT Act) ର ଧାରା ୬୬(ସି), ୬୭ ଅଧୀନରେ ଦୁଇଟି ପୃଥକ ମାମଲା ରୁଜୁ କରିଛନ୍ତି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଘଟଣାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ତଦନ୍ତ ଦାୟିତ୍ୱ ଇନ୍ସପେକ୍ଟର ପି. ଜୟଶଙ୍କରଙ୍କୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଛି।

ସାଇବର କ୍ରାଇମ ବିଭାଗର ଜଣେ ତଦନ୍ତକାରୀ ଅଧିକାରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, “ଆମେ ରୁଜୁ ହୋଇଥିବା ମାମଲା ଏବଂ ଅଭିଯୋଗକାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଆପତ୍ତିଜନକ ଲିଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ପର୍କରେ ମେଟାକୁ ଏକ ନୋଟିସ୍ ଜାରି କରିଛୁ। ଏହି ଫେକ୍ ଆକାଉଣ୍ଟଗୁଡ଼ିକୁ କିଏ ପରିଚାଳନା କରୁଥିଲା, ତାହା ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିବା ପାଇଁ ଆମେ ମେଟା ସହିତ ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷା କରି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛୁ।”

ଆଶ୍ୱସ୍ତିର ବିଷୟ ଯେ, ଗୁରୁବାର ସନ୍ଧ୍ୟା ସୁଦ୍ଧା ଅଭିଯୋଗରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ବିବାଦୀୟ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଲିଙ୍କ୍ ଗୁଡ଼ିକୁ ନିଷ୍କ୍ରିୟ (Inactive) କରିଦିଆଯାଇଛି। ତଥାପି, ଏହି ଘୃଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପଛରେ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ଆଇପି ଆଡ୍ରେସ୍ (IP Address) ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଡିଜିଟାଲ୍ ଫୁଟପ୍ରିଣ୍ଟକୁ ଟ୍ରାକ୍ କରିବା ପାଇଁ ପୋଲିସ ନିଜର ପ୍ରୟାସ ଜାରି ରଖିଛି। ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ପ୍ରମାଣଗୁଡ଼ିକୁ ନଷ୍ଟ ହେବାରୁ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ପୋଲିସକୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି।

ଏହି ଘଟଣା ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଡିପ୍ ଫେକ୍ (Deepfake), ଏଆଇ (AI) ଏବଂ ମର୍ଫ୍ କରାଯାଇଥିବା ଭିଡିଓର ଦୂରୁପଯୋଗକୁ ନେଇ ପୁଣି ଥରେ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ାଇଦେଇଛି। ବିଶେଷକରି ରାଜନୈତିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ରଖି କୌଣସି ବଡ଼ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱଙ୍କ ଛବି ମଳିନ କରିବା ପାଇଁ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିର ଏଭଳି ଅପବ୍ୟବହାରକୁ ରୋକିବା ବର୍ତ୍ତମାନ ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ବିଭାଗ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ପାଲଟିଛି।